ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 124

سال : 19
شماره : 6
شماره پی در پی : 124

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19، شماره 6، ، شماره پی در پی 124

بازتاب هوش هیجانی در شاهنامه فردوسی بر اساس نظریه گلمن با محوریت مؤلفه مهارتهای اجتماعی

صفحه (41 - 61)
مریم سعیدی ، شیرین صمصامی (نویسنده مسئول)، سمانه سادات جعفر
تاریخ دریافت مقاله : فروردین 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : تیر 1405

چکیده

زمینه و هدف: آثار ادبی علاوه بر اینکه آیینه تمام نمای زندگی مردم یک جامعه است با علوم انسانی ارتباطی مستقیم دارد؛یکی از این علوم، روانشناسی است. استفاده از قدرت ادبیات برای توضیح مسانل علمی راه موثری برای یادگیری آسان است؛ حال اگر بایک نظریه علمی هم همراه شود این تأثیر بیشتر میشود؛ به همین دلیل مؤلفان با توجه به موضوع جستار، سعی در تطبیق متن شاهنامه با نظریه دنیل گلمن نموده اند که هوش هیجانی (EQ) با نام او گره خورده است.

روش مطالعه: پژوهش پیشرو، به دو شیوه اسنادی و کتابخانه ای صورت درفته است.

یافته ها: مفهوم هوش‌هیجانی نخستین بار توسط سالووی .مایر مطرح شد و دانیل گلمن با گسترش وترویج ان نقش مهمی در شناساندن این سازه روان‌شناختی ایفا کرد. مؤلّفه های هوش هیجانی ازنظر گلمن، خودآگاهی،خودکنترلی، خود انگیزی، همدلی و مهارت‌های اجتماعی‌است.

نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می‌دهد که شاهنامه، فراتر از یک اثر ادبی و تاریخی، منبعی غنی برای شناخت و درک رفتارهای اجتماعی و انسانی است. تسلط بر مهارت‌های اجتماعی، از طریق نفوذ اجتماعی،رهبری،مدیریت تعارض ارتباط مؤثر کلامی که ابزاری برای تنظیم هیجانات و میانجی‌گری است و درک اهمیت ارتباطات غیرکلامی، عاملی تعیین‌کننده در موفقیت‌های عاطفی و حکومتی قهرمانان بوده است. مهارت در مدیریت تعارضات، بازتابی مستقیم از خودتنظیمی هیجانی و درک فضای احساسی طرف مقابل است، در مهار بحران‌ها و بنا نهادن همکاری‌های پایدار (مانند عملکرد شخصیت‌های خردمند) نقشی حیاتی ایفا نموده است؛ در مقابل، بسیاری از شکست‌ای ارتباطی شخصیت‌ها را در پرتو ضعف در خودآگاهی و آگاهی هیجانی تفسیر کرد. در نهایت، شاهنامه تصویری ارائه می‌دهد که نفوذ پایدار، نه بر پایه قدرت صرف، بلکه بر تعهد هیجانی و هدایت احساسات به سمت تفاهم و صلح استوار است.

کلمات کلیدی
هوش هیجانی , دانیل گلمن , شاهنامه , فردوسی , روابط مؤثر

فهرست منابع
  • آلادپوش، علی، توتونچیان،علیرضا.(1372) دیپلمات و دیپلماسی، ناشر:اداره نشر وزارت امور خارجه.
  • اتکینسون، ادوارد ای. اسمیت، سوزان نولن، داریل ج. بم، ریتا ال. اتکینسون،ریچارد سی، هوکسم، هیلگارد(1385) زمینه روانشناسی هیلگارد، ترجمه محمد تقی براهنی، انتشارات رشد
  • بلوچ، حمیدرضا، (1400)، قدرت هوش هیجانی، تهران: پندار تابان.
  • بگلی، فیل. (1385)چگونه مذاکره کنیم؟. ترجمه سیدرضا افتخاری و شهرزاد انورخواه.چاپ اول. مشهد: انتشارات بامشاد
  • بیدارﻣﻐﺰ،ﻋﻠﻲﻣﺤﻤﺪ(١٣٩٢) ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﺎﺕﻏﻴﺮ کلاﻣﻲ. ﺗﻬﺮﺍﻥ: کارگزﺍﺭﺭﻭﺍﺑﻂﻋﻤﻮﻣﻲ.
  • بیز،ﺁﻟﻦ(١٣٩٣)ﺯﺑﺎﻥﺑﺪﻥ.ﺗﺮﺟﻤﺔﺳﻤﻴﺮﺍﺍﺑﺎﺫﺭﻱ.ﺗﻬﺮﺍﻥ:ﻫﻮﺭﻣﺰﺩ
  • جمال‌آبادی، پریا، میرشاهی فرزاد، بهشتی پور، حسین (1395) «هوش هیجانی و جایگاهآن درارتباطات اثر بخش»، سومین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، برلین_آلمان
  • رابینز، استفن. پی. (1377) رفتار سازمانی. ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی.
  • چاپ اول. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
  • ساروخانی، باقر (1367.)جامعه شناسی ارتباطات، جلد سوم، تهران: انتشارات اطلاعات
  • سرامی، قدمعلی،(1383)از رنگ گل تا رنج خار، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی،
  • شعیری، حمید رضا(1392)تجزیه و تحلیل نجانه–معناشناختی گفتمان، تهران: سمت
  • .فردوسی، ابوالقاسم، (1386)، شاهنامه، تصحیح جلال خالقی‌مطلق، چاپ چهارم، تهران: مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی
  • غریب‎آبادی، سارا ، عباسپور اسفدن،حسنعلی، میرانی،ارسطو (1401)، «بررسی سبک‌شناسی شخصیت‌هایشاهنامه با رویکرد روانشناسی تحلیلی» (مجله سبک زندگی اسلامی، دوره6، شماره1، فروردین، صص883-904)،.
  • کریمی،یوسف، (137.)روانشناسی شخصیّت. چاپ اوّل. تهران: رشد
  • کیمیایی، سیدعلی؛ رفتار، محمدرضا؛ سلطانی فر، عاطفه، (1390)«آموزش هوش هیجانی و اثربخشی آن بر کاهش پرخاشگری نوجوانان پرخاشجوی»، مجله پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره، دوره ،1 شماره ،1 .166-151
  • گلمن، دانیل، (1398)، هوش هیجانی؛ خودآگاهی هیجانی، خویشتن داری، همدلی و یاری به دیگران، ترجمه نسرین پارسا، تهران: رشد.
  • گیرو، پی‌یر (1383) نشانه شناسی. ترجمه محمد نبوی. چاپ دوم. تهران: آگه.
  • محمد زاده ، عباس، مهروژان،آرمن(1375) رفتار سازمانی و نگرش اقتضایی،تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
  • نیون، دیوید،(1383) صد راز موفقیت در زندگی زناشویی، ترجمه: نفیسه معتکف، تهران، درسا.
  • وتن، دیوید؛ کمرون، کیم. اس. (1383).مدیریت تعارض. ترجمه مهدی الوانی و حسندانایی فرد. چاپ اول. کرج: انتشارات تحقیقات و آموزش مدیریت
  • هین، استیو، (1386)، هوش هیجانی برای همه؛ راهنمای عملی هوش عاطفی، ترجمه رؤیا کوچک‌انتظار و مژگان موسوی‌شوشتری، تهران: سفیر اردهال.
  • هوشنگی، مجید (1388) «نقد و تحلیل روانشناختی شخصیت‎های شاهنامه»،پایان نامه، استاد راهنما،حسینعلی قبادی،وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس
  • یاحقی، محمدجعفر (1386). فرهنگ اساطیر و داستان‌واره ها در ادبیات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.